फेड दर वाढीनंतर देशांतर्गत गुंतवणूकदारांनी मदतीला धाव घेतली, परंतु सुधारणा अद्याप दिसून येत आहे.

घरेलू संस्थात्मक गुंतवणूकदार (DII) अमेरिकेच्या फेडरल रिझर्व्हने तीन वर्षांहून अधिक कालावधीत प्रथमच व्याजदर वाढवल्यानंतर भारतीय इक्विटीमध्ये खरेदी वाढवली. दर वाढीमुळे चिंता निर्माण झाली की अमेरिकेतील उच्च उत्पन्नामुळे उदयोन्मुख बाजारपेठांपासून निधी आकर्षित होऊ शकतो, ज्यामुळे भारतीय इक्विटीवर दबाव येईल.

तथापि, देशांतर्गत गुंतवणूकदारांनी परदेशी बाहेर पडण्याला प्रतिकार करण्यास मदत केली. सप्टेंबरमध्ये DII ने 12,504 कोटी रुपयांचे शेअर्स खरेदी केले, तर परदेशी गुंतवणूकदारांनी त्याच महिन्यात 10,825 कोटी रुपयांची इक्विटी विकली. या समर्थन असूनही, निफ्टी 50 मध्ये 6.4 टक्क्यांची घसरण झाली, ज्यामुळे फेड दर वाढीच्या चक्रात अलीकडील काळात तीव्र घट झाली. देशांतर्गत गुंतवणूकदारांकडून आलेल्या प्रवाहामुळे काही प्रमाणात समर्थन मिळाले परंतु बाजार सुधारणा रोखण्यासाठी ते पुरेसे नव्हते.

अमेरिकेच्या फेडरल रिझर्व्हच्या ताज्या दरवाढीने भारतीय इक्विटी बाजारातील देशांतर्गत संस्थात्मक गुंतवणूकदारांची वाढती भूमिका पुन्हा एकदा अधोरेखित केली आहे. DII खरेदीमुळे परदेशी विक्रीच्या प्रभावाला आराम मिळाला असला तरी, ती पूर्णपणे दबाव कमी करू शकली नाही. यापूर्वीच्या फेड दरवाढीच्या चक्रादरम्यानही अशीच प्रवृत्ती दिसून आली होती, जेव्हा परदेशी गुंतवणूकदारांनी भारतीय इक्विटीवरील गुंतवणूक कमी केल्यावर देशांतर्गत गुंतवणूकदारांनी खरेदी सुरू ठेवली होती.

फेड दरवाढीमुळे पुन्हा एकदा उदयोन्मुख बाजारपेठांसाठी चिंता निर्माण झाली आहे कारण अमेरिकेतील उच्च व्याजदर जागतिक गुंतवणूकदारांना डॉलर-नामांकित मालमत्ता अधिक आकर्षक बनवतात. दरवाढीनंतर, अमेरिकन डॉलर मजबूत झाला आणि बॉंड यील्ड वाढले, ज्यामुळे उदयोन्मुख बाजारपेठांच्या चलनांवर दबाव वाढला.

फेडच्या निर्णयानंतर भारतीय रुपया देखील घसरला परंतु रिझर्व्ह बँक ऑफ इंडिया (RBI) आणि ताज्या प्रवाहांच्या संभाव्य हस्तक्षेपामुळे त्याच्या तीव्र घसरणीतून सावरला. वाढत्या क्रूड ऑइलच्या किमती, जास्त बॉंड यील्ड आणि व्यापक जागतिक अनिश्चिततेच्या पार्श्वभूमीवर परदेशी गुंतवणूकदार सावध राहिले. 17 सप्टेंबर रोजी, परदेशी गुंतवणूकदारांनी 3,209 कोटी रुपयांचे शेअर्स विकले, तर देशांतर्गत संस्थांनी 3,618 कोटी रुपयांच्या इक्विटी खरेदी केल्या.

ऐतिहासिक डेटाही दर्शवते की फेड दरवाढीमुळे झालेल्या परदेशी विक्रीच्या कालावधीत देशांतर्गत गुंतवणूकदारांनी अनेकदा हस्तक्षेप केला आहे. डिसेंबर 2015 मध्ये सुरू झालेले आणि सप्टेंबर 2016 मध्ये संपलेल्या मागील दरवाढीच्या चक्रादरम्यान, फेडने दर वाढवलेले 21 महिने होते. जेव्हा परदेशी फंड विक्री करत होते, तेव्हा DII ने प्रत्येक महिन्यात इक्विटी खरेदी केली. तथापि, DII प्रवाह असूनही निफ्टी 50 त्या महिन्यांपैकी सात महिन्यांत घसरला.

सध्याच्या दरवाढीच्या चक्रातही असाच एक पॅटर्न दिसत आहे, जिथे विदेशी गुंतवणूकदार विक्री करत असताना देशांतर्गत गुंतवणूकदार खरेदी करत आहेत. तथापि, अशा कालावधीत बाजारातील ट्रेंड मिश्र राहिले आहेत. अलीकडील विदेशी विक्रीदरम्यान देशांतर्गत गुंतवणूकदारांनी बाजार भांडवल, क्षेत्रे आणि थीम्समध्ये खरेदी केली आहे, परंतु खरेदीचा वेग सूचित करतो की त्यांनी आक्रमकपणे त्यांच्या पोझिशन्स वाढवल्या नाहीत.

मागील फेड दरवाढीच्या कालावधीत, देशांतर्गत गुंतवणूकदार खरेदी करताना निवडक होते. मागील दरवाढीच्या चक्रात, DII ने मिड-कॅप स्टॉक्समध्ये अधिक रस दाखवला, ज्यांना मूल्य संधी म्हणून पाहिले जात होते, तर स्मॉल-कॅप स्टॉक्सवर सावध राहिले. देशांतर्गत गुंतवणूकदारांनी विदेशी गुंतवणूकदारांच्या महत्त्वाच्या क्षेत्रांवर देखील लक्ष ठेवले, कारण फेड दरवाढी दरम्यान या क्षेत्रांमध्ये मोठ्या प्रमाणात विदेशी विक्रीमुळे तीव्र घसरण होऊ शकते.

तत्काल बाजाराचा दृष्टिकोन गुंतवणूकदार कसे उच्च जागतिक व्याजदर, वाढती बाँड उत्पन्न आणि आर्थिक वाढीच्या संभावनांचा परिणाम कसा होईल हे मूल्यांकन करतात यावर अवलंबून असेल. भारतीय इक्विटी बाजाराच्या दिशेचा निर्धारण करण्यासाठी विदेशी निधी प्रवाह महत्त्वाची भूमिका बजावत राहील, तर सातत्यपूर्ण देशांतर्गत प्रवाह जागतिक विक्रीच्या दबावाला प्रतिकार देऊ शकतात.

नवीनतम फेड दरवाढीने पुन्हा एकदा भारतीय इक्विटी बाजाराच्या बदलत्या गतीशास्त्रावर प्रकाश टाकला आहे, ज्यात देशांतर्गत संस्थात्मक गुंतवणूकदार एक महत्त्वपूर्ण समर्थन स्रोत म्हणून उदयास येत आहेत. देशांतर्गत गुंतवणूकदार विदेशी बाहेर पडण्याच्या कालावधीत स्थिरता देऊ शकतात, तर जागतिक गुंतवणूकदार बाजाराच्या दिशेवर महत्त्वपूर्ण प्रभाव टाकत राहतील. स्थानिक आर्थिक आणि कॉर्पोरेट घटक, तसेच विदेशी निधी प्रवाह, भारतीय इक्विटीजसाठी प्रमुख चालक राहण्याची शक्यता आहे.

अस्वीकृती: हा लेख केवळ माहितीच्या उद्देशांसाठी आहे आणि गुंतवणूक सल्ला नाही.