भारताचा सेमीकंडक्टर प्रकल्प सेमिकॉन 2.0 सह अधिक मोठा होत आहे।
सेमिकॉन 2.0 म्हणजे केवळ अर्धसंवाहक कारखाने बांधण्यापासून संपूर्ण देशांतर्गत पर्यावरण प्रणाली विकसित करण्याकडे होणारा बदल आहे.
✨ महत्त्वाचे मुद्दे
भारताने अधिकृतपणे 1,27,500 कोटी रुपयांचा सेमिकॉन 2.0 कार्यक्रम अधिसूचित केला आहे, ज्यामुळे देशाच्या सेमिकंडक्टर धोरणाला फॅब्रिकेशन आणि पॅकेजिंग प्लांट्स आकर्षित करण्याच्या पलीकडे नेले आहे. नवीन फ्रेमवर्कमध्ये चिप डिझाईन, उपकरणे आणि साहित्य, फॅब्रिकेशन, प्रगत पॅकेजिंग, संशोधन आणि विकास आणि प्रतिभा विकास यांचा समावेश आहे, ज्यामध्ये सरकार संपूर्ण सेमिकंडक्टर मूल्य साखळीमध्ये क्षमता निर्माण करण्याचे उद्दिष्ट ठेवत आहे.
हा कार्यक्रम भारताने 10 वर्षांच्या मूळ वेळापत्रकाच्या तुलनेत चार वर्षांत 85,000 सेमिकंडक्टर अभियंते विकसित करण्याचे आपले पूर्वीचे लक्ष्य साध्य केल्यानंतर येत आहे. सेमिकॉन 2.0 आता आणखी 100,000 अभियंत्यांचे लक्ष्य ठेवते. सरकारला येत्या काही वर्षांत जागतिक सेमिकंडक्टर बाजारपेठेत भारताचा वाटा जवळपास 10 टक्के असेल अशी अपेक्षा आहे, तर टियर II आणि टियर III शहरांतील विद्यार्थ्यांनी आधीच 250 हून अधिक चिप्स डिझाइन केल्या आहेत.
सेमिकॉन 2.0 काय ऑफर करते?
किमान 20,000 कोटी रुपयांच्या गुंतवणुकीची आवश्यकता असलेल्या मोठ्या सिलिकॉन फॅब्ससाठी, सरकार पात्र भांडवली खर्चाच्या 40 टक्के समर्थन प्रदान करेल. संयुग सेमिकंडक्टर, सिलिकॉन फोटोनिक्स आणि सेन्सर्सचा समावेश असलेल्या लहान फॅब्सना 500 कोटी रुपयांच्या किमान गुंतवणुकीसह 35 टक्के समर्थन मिळू शकते.
2.5D आणि 3D पॅकेजिंग, वेफर लेव्हल चिप स्केल पॅकेजिंग आणि विषम एकत्रीकरण यासारख्या प्रगत पॅकेजिंग तंत्रज्ञानाला 35 टक्क्यांपर्यंत समर्थन मिळेल, तर पारंपारिक ATMP आणि OSAT सुविधांना 25 टक्के मिळेल.
एक मोठी भर म्हणजे सेमिकंडक्टर उपकरणे आणि साहित्यासाठी समर्थन. उपकरणे संशोधन आणि विकास, सेमिकंडक्टर ग्रेड कच्चा माल, चाचणी आणि वर्णन आणि उपकरणे उत्पादन यांचा समावेश असलेल्या पात्र प्रकल्पांना 30 टक्के भांडवली खर्च समर्थन मिळू शकते. उपकरणे आणि घटक उत्पादकांना FY29 पासून पाच वर्षांसाठी देशांतर्गत स्त्रोत घटकांवर आधारित 2 टक्क्यांपासून 10 टक्क्यांपर्यंत उत्पादन-लिंक्ड प्रोत्साहन देखील मिळू शकते.
चिप डिझाइन आणि प्रतिभेला मोठी भूमिका मिळते
सेमिकॉन 2.0 भारतीय चिप बौद्धिक संपत्ती विकसित करण्यावर लक्षणीय भर देतो. व्यावसायिकदृष्ट्या उन्मुख चिप डिझाइनवर काम करणारे स्टार्टअप्स आणि एमएसएमईना 15 कोटी रुपयांपर्यंत किंवा प्रकल्प खर्चाच्या 50 टक्के, जे कमी असेल तेवढे, टप्प्यांशी जोडलेले बीज भांडवल मिळू शकते.
सी-डॅकद्वारे धोरणात्मक क्षेत्रातील चिप विकास केला जाईल, तर मोठ्या कंपन्या रॉयल्टी आधारित वित्तपुरवठा किंवा इक्विटी सह-गुंतवणूक करू शकतात. नव्याने सुरू केलेले चिप्स देखील पाच वर्षांसाठी निव्वळ विक्रीच्या 9 टक्के इतक्या प्रोत्साहनासाठी पात्र ठरू शकतात, जे निर्धारित मर्यादांवर अवलंबून आहे.
सरकारने आपल्या सेमीकंडक्टर डिझाइन कार्यक्रमाचा विस्तार 355 विद्यापीठांमध्ये केला आहे, तर संगणक, मेमरी, रेडिओ फ्रिक्वेन्सी, पॉवर, नेटवर्किंग आणि सेन्सर्समधील सुमारे 100 चिप्सना प्राधान्य दिले गेले आहे.
भारताचे सेमीकंडक्टर पर्यावरणीय तंत्रज्ञान आकार घेत आहे
पूर्वीच्या कार्यक्रमांतर्गत, सहा राज्यांतील 12 उत्पादन प्रकल्पांना मंजुरी देण्यात आली होती, ज्यामध्ये 1.64 लाख कोटी रुपयांच्या एकत्रित गुंतवणुकीचा समावेश आहे. यामध्ये मायक्रॉन, टाटा इलेक्ट्रॉनिक्स, सीजी पॉवर आणि केन्स टेक्नॉलॉजी यांचा समावेश आहे. मायक्रॉन, केन्स आणि सीजी सेमी या तीन कंपन्यांनी आधीच व्यावसायिक उत्पादन सुरू केले आहे.
सरकारला अपेक्षा आहे की सेमिकॉन 2.0 सुमारे 4 लाख कोटी रुपयांच्या गुंतवणुकीला, 2 लाख कोटी रुपयांच्या उत्पादनाला आणि 1 लाख कोटी रुपयांच्या निर्यातीला उत्प्रेरित करेल. सध्या अंदाजे 52 अब्ज यूएस डॉलर्स असलेला भारताचा सेमीकंडक्टर बाजार 2030 पर्यंत 110 अब्ज यूएस डॉलर्स ते 120 अब्ज यूएस डॉलर्सपर्यंत पोहोचण्याची अपेक्षा आहे.
कोणत्या सूचीबद्ध कंपन्यांना फायदा होऊ शकतो?
ही धोरणे थेट सेमीकंडक्टर उत्पादकांच्या पलीकडे संधी निर्माण करतात. सीजी पॉवर आणि कायन्स टेक्नॉलॉजी त्यांच्या सेमीकंडक्टर उत्पादन आणि पॅकेजिंग प्रकल्पांमुळे थेट संपर्कात आहेत. सायंट डीएलएम, डिक्सन टेक्नॉलॉजीज, सिरमा एसजीएस टेक्नॉलॉजी, मोसचिप टेक्नॉलॉजीज आणि टाटा एल्क्सी इलेक्ट्रॉनिक्स उत्पादन, चिप डिझाइन आणि सेमीकंडक्टर संबंधित अभियांत्रिकीच्या व्यापक विस्तारामुळे लाभ घेऊ शकतात.
संधी उपकरणे, सामग्री, अचूक घटक, पीसीबी, विशेष रसायने आणि नवीन फॅब्स आणि पॅकेजिंग सुविधांद्वारे आवश्यक असलेल्या इतर इनपुट्सच्या पुरवठादारांपर्यंतही विस्तारू शकते.
दृष्टीकोन
सेमिकॉन 2.0 फक्त सेमीकंडक्टर फॅक्टरी बांधण्यापासून ते संपूर्ण देशांतर्गत इकोसिस्टम विकसित करण्याकडे परिवर्तन दर्शवते. प्रस्तावित प्रोत्साहने प्रत्यक्ष गुंतवणुकीत रुपांतरित झाल्यास, भारत हळूहळू चिप डिझाइन, उत्पादन, पॅकेजिंग, उपकरणे आणि सामग्री यांचा समावेश असलेल्या क्षमतांचा विकास करू शकतो, तसेच विशेष अभियांत्रिकी प्रतिभेचा मोठा पूल तयार करू शकतो.
अस्वीकरण: हा लेख केवळ माहितीच्या उद्देशाने आहे आणि गुंतवणूक सल्ला नाही.
